Şimşek ve Yıldırım Nedir? Nasıl Oluşur?

Yağmurlu havalarda önden gelen ışığı takip eden bir sesle beraber şimşekler çakar. Gök gürültüsüyle beraber oluşan bu şimşeklere şahit olmuşuzdur. Yıldırımlar ise düştüğü yerde yıkıcı ve ölümcül hasarlar bırakabilir. Peki bu doğa olayları oluşurken neler oluyor gelin yakından bakalım. Şimşek ve yıldırım nedir, neden oluşur?

Açıklamalara yer vermeden önce kelime anlamlarına bir göz atalım.
Şimşek : İki bulut arasında boşalan elektrikle beraber ortaya çıkan çizgi şeklindeki ışıktır.
Yıldırım : Bulutlardan yer yüzüne olan elektrik iletimidir. Bu iletim gerçekleşirken bazen o kadar büyük enerji açığa çıkar ki, can ve mal kayıplarına bile neden olabilir. Yıldırım sırasında da çizgisel bir ışık ve gök gürlemesi meydana gelir. Ancak bu ışık şimşekteki gibi havada iki bulut arasında değil, buluttan yer yüzüne (toprağa, eve yada düştüğü herhangi bir yere) dikine olacak şekilde oluşur.

Sürekli yükselip alçalan hava kütleleri, içerisinde yoğunlaşan su buharları ve birbirine sürtünen su damlaları havayı elektrikle yükler. Bu elektriklenme sonucunda pozitif ve negatif yükler ayrılır. Bulutların üzeri pozitif yüklerle, alt kısımları ise negatif yüklerle yüklenir. Böylece elektriksel bir gerilim oluşur. Dolayısıyla oluşan bu gerilimin, yükün boşalması lazım. Bu elektriksel gerilim şimşekler yada yıldırımlarla boşalır.

Oluşan elektriksel gerilim, yeryüzündeki yüksek noktalarla etkileşime geçebilir. Evler, ağaçlar ve yüksek yerler pozitif yükle yüklüdür. Yoğun yükler sonucunda yeryüzüne doğru açılan bir kolidorla, yük boşaltımı gerçekleşir.

Yıldırımın yıkıcı etkileri olduğunu söylemiştik. Yangınlar çıkarabilir, can ve mal kayıplarına neden olabilir. Yıldırım düşmesiyle oluşan can kayıplarının çok büyük bir kısmı, açık arazilerde, elektrikli araçlarla uğraşırken, su içerisindeyken, iş makineleri kullanırken veya telefonla konuşurken meydana geliyor.

Yıldırımdan korunmak için, yüksek noktalardan uzak durulmalı, nispeten çukur yerlere geçilmeli, yüksek olan direklerden, ağaçlardan uzak durulmalıdır. Su bulunan bölgelerde durulmaması faydalı olacaktır.

"Bilgi paylaştıkça çoğalır..."
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Pin on Pinterest
Pinterest
Share on Tumblr
Tumblr
Share on Reddit
Reddit
Share on VK
VK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir